Hội Chứng Kiệt Sức ( Burnout Syndrome) - Khi Công Việc Bòn Rút Sức Khỏe Và Tinh Thần - Tâm Lý Học

Bạn có cảm thấy mình làm việc không ngừng nhưng vẫn không được công nhận? Cơ thể ngày càng suy nhược, mệt mỏi, căng thẳng, không còn động lực để tiếp tục? Bạn nghi ngờ liệu mình có phù hợp với vị trí hiện tại nhưng cũng không biết phải đi đâu, làm gì tiếp theo?

Nếu câu trả lời là "có", rất có thể bạn đang rơi vào trạng thái kiệt sức (Burnout). Vậy burnout là gì? Biểu hiện ra sao? Làm thế nào để thoát khỏi nó? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Hội chứng kiệt sức (Burnout sydrome)

{tocify} $title = {Mục lục bài viết}

Burnout là gì?

    Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Burnout Syndrome (hội chứng kiệt sức) là tình trạng căng thẳng mạn tính xuất phát từ áp lực công việc hoặc cuộc sống. Đây là một hội chứng tâm lý – xã hội có ảnh hưởng tiêu cực đến cả thể chất lẫn tinh thần, thường gặp nhất trong môi trường làm việc.

    Người mắc hội chứng kiệt sức thường bị suy giảm cả về thể chất và tinh thần do làm việc liên tục với cường độ cao mà không có sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống. Khi tình trạng này kéo dài, nó có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến chất lượng sống, hiệu suất công việc và sức khỏe tổng thể.

Biểu hiện của hội chứng kiệt sức

Burnout không xuất hiện đột ngột mà tiến triển theo thời gian. Nó thường biểu hiện qua ba khía cạnh chính:

🔹 Về thể chất

• Cơ thể luôn trong trạng thái kiệt sức, dù đã nghỉ ngơi đầy đủ.
• Đau đầu, đau cơ, rối loạn giấc ngủ.
• Rối loạn tiêu hóa, suy giảm hệ miễn dịch, dễ mắc bệnh.

🔹 Về tinh thần

• Cảm thấy chán nản, mất động lực làm việc.
• Dễ cáu gắt, khó chịu, thiếu kiên nhẫn.
• Luôn cảm giác bản thân thất bại, mất phương hướng.
• Thu mình lại, ngại giao tiếp với mọi người xung quanh.

🔹 Về hành vi

• Trì hoãn công việc, làm việc thiếu hiệu quả.
• Né tránh giao tiếp xã hội, xa lánh gia đình, đồng nghiệp.
• Lạm dụng chất kích thích, ăn uống thiếu kiểm soát.

Tác hại của hội chứng kiệt sức

    Burnout không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn gây ra hậu quả tiêu cực đến công việc và cuộc sống:

• Suy giảm hiệu suất làm việc, khó thăng tiến, dễ bị đào thải trong môi trường cạnh tranh.
• Suy giảm sức khỏe, dễ mắc các bệnh mạn tính do hệ miễn dịch yếu.
• Sống khép kín, mất kết nối với xã hội, không nhận được sự hỗ trợ cần thiết.
• Gia tăng nguy cơ rối loạn tâm lý, thậm chí có thể dẫn đến trầm cảm, tự tử nếu không được can thiệp kịp thời.

Nguyên nhân gây ra hội chứng kiệt sức

Burnout thường xuất phát từ công việc, nhưng có thể bị tác động bởi nhiều yếu tố khác như:

• Áp lực công việc kéo dài: Khối lượng công việc quá tải, không kiểm soát được lịch trình.
• Môi trường làm việc căng thẳng: Văn hóa công ty độc hại, thiếu sự công nhận và hỗ trợ.
• Không cân bằng giữa công việc và cuộc sống: Làm việc quá mức, không dành thời gian chăm sóc bản thân.
• Thiếu động lực và ý nghĩa trong công việc: Cảm giác công việc vô nghĩa, không có giá trị.
• Áp lực tài chính, gia đình: Khiến một người không dám nghỉ ngơi, liên tục chạy theo công việc.

Nguyên nhân dẫn đến hội chứng kiệt sức 

Làm gì khi rơi vào tình trạng kiệt sức?

    🔹 Nhận diện vấn đề sớm

Hãy lắng nghe cơ thể và tinh thần. Nếu cảm thấy mệt mỏi, chán nản kéo dài, đó là dấu hiệu bạn cần điều chỉnh.

🔹 Thiết lập ranh giới công việc
Không để công việc lấn át cuộc sống cá nhân. Học cách nói "không" với những nhiệm vụ ngoài khả năng hoặc không thuộc trách nhiệm của mình.

🔹 Cân bằng giữa công việc và cuộc sống
Sau giờ làm, hãy để bản thân thực sự nghỉ ngơi: đọc sách, đi chơi, gặp gỡ bạn bè, tập thể dục.

🔹 Thực hành chăm sóc bản thân

• Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh.
• Tập thể dục thường xuyên.
• Ngủ đủ giấc, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ.

🔹 Tìm kiếm sự hỗ trợ
Chia sẻ với bạn bè, đồng nghiệp, hoặc tìm đến chuyên gia tâm lý nếu cảm thấy cần thiết.

🔹 Duy trì sự yêu thương và kết nối
Dành thời gian cho gia đình, tham gia hoạt động từ thiện để thấy cuộc sống ý nghĩa hơn.

 Cách phòng tránh hội chứng kiệt sức

    Làm việc thông minh, không làm việc quá sức

Ưu tiên những công việc quan trọng, lên kế hoạch khoa học để tránh quá tải.

🔸 Duy trì lối sống lành mạnh
Tập thể dục đều đặn, ăn uống khoa học, tạo thói quen nghỉ ngơi hợp lý.

🔸 Tìm lại ý nghĩa công việc
Nếu cảm thấy mất động lực, hãy nhớ lại lý do bạn bắt đầu công việc này. Nếu cần, hãy tìm hướng đi mới.

🔸 Tận dụng kỳ nghỉ và thời gian thư giãn
Đừng để bản thân bị cuốn vào công việc quá mức. Một chuyến du lịch ngắn ngày có thể giúp bạn lấy lại năng lượng.

🔸 Chấp nhận bản thân và đặt kỳ vọng hợp lý
Đừng quá khắt khe với chính mình. Hiểu rõ giới hạn bản thân để có kỳ vọng thực tế và cân bằng hơn.

 Lời kết

    Hy vọng bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về hội chứng kiệt sức và cách vượt qua nó. Nếu bạn đang trải qua giai đoạn khó khăn, hãy nhớ rằng sức khỏe tinh thần quan trọng không kém gì sức khỏe thể chất. Hãy yêu thương bản thân, tìm sự hỗ trợ khi cần thiết, và luôn hướng đến một cuộc sống cân bằng, ý nghĩa hơn.

🔹 Tác giả: Y sĩ Nguyễn Công Dương
🔹 Website: Daukhampha.com